Parlament depýtattary men múddeli memlekettik organdardyń, qoǵamdyq birlestikterdiń jáne bıznes-qaýymdastyqtardyń ókilderi qatysqan jıynda sybaılas jemqorlyq táýekelderine syrtqy taldaý, qoǵamdyq monıtorıng nátıjeleri sóz bolyp, atalǵan saladaǵy ákimshilik kedergilerdi azaıtý boıynsha máseleler qaraldy.
Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń derekterine sáıkes, tabıǵatty paıdalaný jáne ekologııa salasynda ótken jyly 26 sybaılas jemqorlyq qylmystar tirkelipti. Bul kórsetkishti aǵymdaǵy jyldyń 4 aıynyń qorytyndysymen salystyrǵanda, ósim 3 esege artqan.
Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Tóraǵasynyń orynbasary Alık Shpekbaevtiń aıtýynsha, tabıǵat resýrstary men qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda sybaılas jemqorlyqtyń paıda bolýynyń negizgi faktorlaryna tabıǵat resýrstary men tabıǵatty qorǵaý zańnamasynyń jetilmegendigi jatady.
Energetıka mınıstrligi jáne onyń aýmaqtyq bólimshelerimen 2016 jyly qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy buzýshylyq faktileri boıynsha 5610 ákimshilik quqyq buzýshylyq tirkelip, olardyń 92% boıynsha jalpy somasy 2 mlrd. teńgeden astam aıyppul salynǵan.
Jıyn barysynda salynǵan aıyppul kólemi eń kóp aýmaqtar atap ótildi. Olar – Batys Qazaqstan oblysy – 578 mln. teńge, Aqtóbe oblysy – 458 mln. teńge jáne Qaraǵandy oblysy boıynsha – 448 mln. teńge. Al energetıka mınıstrliginiń aqparaty boıynsha 2016 jyly baqylaý-ınspeksııalyq qyzmettiń nátıjesinde qorshaǵan ortany lastaǵany úshin zańdy tulǵalardan jalpy somasy 25 mlrd. teńgeden astam talap óndirildi, al aǵymdaǵy jyldyń basynan bastap – 20 mlrd. teńgeden astam.
Sonymen qatar, jıyn barysynda sybaılas jemqorlyq táýekelderine júrgizilgen taldaý nátıjeleri qaralyp, onyń qorytyndysy boıynsha «Atyraý oblysynyń orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý» KMM-de zańmen rettelmegen kóshetter jáne kesilgen aǵashty satý boıynsha kásipkerlik qyzmetpen aınalysý faktileri anyqtalǵan. Oǵan qosa, Orman kodeksiniń talaptaryn buza otyryp, atalǵan mekemeniń qyzmetkerlerine shabyndyq jer telimderin alýǵa erekshe statýs berilgen: 2016 jyly berilgen 192 gektar jerdiń 120 gektary osy mekemeniń qyzmetkerlerine aqysyz berilip kelgen.
Sondaı-aq keńes qatysýshylarymen biliktilik talaptaryna sáıkes bolýy tıis, anyqtalǵan sýbektiler arqyly qoqysty qaıta óńdeý boıynsha aldyn ala oryndalmaıtyn talaptardy ornatý atap ótildi, onyn nátıjesinde ákimshilik kedergiler túrinde sybaılas jemqorlyq táýekelder paıdy bolady. Osylaısha, jyl saıyn paıda bolatyn 5-6 mln. tonna turmystyq-qatty qaldyqtardyń tek 1,8% qaıta óńdeledi, al qalǵany 100 mln. tonna kólemindegi qaldyqtarǵa qosylyp, arnaıy polıgondarda jınalady.
Keńestiń qorytyndysy boıynsha Agenttikpen tabıǵat paıdalaný jáne ekologııa salasyndaǵy memlekettik organdardyń normatıvtik quqyqtyq aktilerindegi (81%) jáne uıymdastyrýshylyq-basqarýshylyq qyzmetindegi (19%) sybaılas jemqorlyq táýekelderdi jáne ákimshilik kedergilerdi joıý boıynsha 37 usynym ázirlendi.
Nurlybek Dosybaı,
«Egemen Qazaqstan»